Ustawienia prywatności (cookies)
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby dowiedzieć się więcej i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności
*Z wyjątkiem niezbędnych
#UDdlaDorosłych

Jak rozpoznać oznaki stresu u dziecka i pomóc mu w jego rozładowaniu

Autor Liczba komentarzy Data wpisu 2023-04-20
W ramach cyklu #UDdlaDorosłych organizujemy webinary, podczas których wraz z ekspertami, poruszamy kwestie istotne dla rodziców i nauczycieli. Tym samym chcemy pomóc Wam jeszcze lepiej zrozumieć świat własnego dziecka.
1 marca odbyło się spotkanie z dr Martą Jósewicz, która opowiedziała o dziecięcym stresie. 


Przychodzimy do Was z krótkim podsumowaniem webinaru - całość, jak i poprzednie nagrania  możecie obejrzeć na naszym kanale na YouTube.
Każdy doświadcza stresu. Najważniejsze jest to, abyśmy mieli zasoby, żeby sobie z nim radzić i regulować jego poziom. Optymalny poziom pobudzenia jest nam potrzebny po to, abyśmy mogli się przystosować i dobrze funkcjonować w codziennym życiu, a nasz organizm mógł się rozwijać. Jeśli stres jest zbyt intensywny i trwa zbyt długo, a my nie wracamy do strefy komfortu i naszego wyregulowania, to może on prowadzić do chorób i trudności w 3 strefach:
  • psychicznej,
  • społecznej,
  • cielesnej.

Bardzo podobnie stres działa na najmłodszych. Jako dorośli musimy zaopiekować się naszymi dziećmi tak, by skutecznie móc je wspierać, kiedy będą tego potrzebowały.
Wyróżnia się 3 rodzaje stresu:
  • Eustres - stres, który jest nam potrzebny do działania. Jest to pozytywne pobudzenie. Kiedy chce nam się iść do pracy, do szkoły, chce się nam uczyć, działać.
  • Stres możliwy do tolerowania - to poziom stresu, który jesteśmy w stanie wytrzymać i poradzić sobie  z nim sami lub z pomocą innych ludzi, np. w czasie sprawdzianu, wtedy, gdy występują czynniki fizyczne wywołujące ból (np. skaleczenie), a także gdy ktoś nam dokucza. Ważne jest to, że możemy wrócić do stanu równowagi, dzięki wsparciu innych osób.
  • Toksyczny stres - to stres, który bardzo mocno rozregulowuje układ nerwowy, po którym nie jest możliwy powrót do stanu równowagi. Wywołują go różne przyczyny, może też trwać bardzo długo (dzieci mogą nie widzieć perspektywy czasowej jego zakończenia). Stres toksyczny wiąże się z sytuacjami nadużycia, wykorzystania, zaniedbania, trwania w długim okresie zagrożenia życia i zdrowia.  

Każdy z tych 3 typów może być przeżywany w dzieciństwie i przejawiać się dwojakim zachowaniem dziecka: wycofaniem się (ucieczką) z kontaktów społecznych, co grozi niedostrzeżeniem problemu przez nauczyciela lub opiekuna oraz stosowaniem przemocy wobec siebie i innych. 


Dlatego dobrze jest poznać dzieci i wiedzieć, w jakich momentach znajdują się one w strefie komfortu, a w jakich już nie oraz jak reagują na stres. 
Jako rodzice i nauczyciele możemy to zrobić poprzez:

-> Budowanie świadomości dziecka, jak czuje się jego ciało

Uświadomienie dziecka, że jego ciało może czuć się w określony sposób, da mu większą świadomość siebie i kontrolę nad swoimi emocjami, co w efekcie pozwoli młodemu człowiekowi zwiększyć odporność na stres.

Zadajmy dziecku pytania o konkretne części ciała np.: jak czuje się dzisiaj twoja głowa, jak brzuch, jak czują się nogi? Wówczas dziecko będzie w stanie określić, kiedy czuje się dobrze, a kiedy jest w napięciu, stresie czy niepokoju.
Przyczyny stresu u dzieci: 

-> brak podstawowego poczucia bezpieczeństwa 

-> zbyt wysokie oczekiwania rodziców lub nauczycieli

-> nieadekwatne do realnych możliwości oczekiwania dziecka

-> gry komputerowe (również są czynnikiem stresogennym)

Nadmierny stres zwiększa poczucie lęku i wiąże się z problemami z koncentracją, zmianami nastroju, pamięci, a nawet smaku. 
Ucieczka w granie na urządzeniach ekranowych może być jednocześnie przejawem stresu, jak i czynnikiem stresogennym.    
 
Jak dzieci mogą sobie poradzić ze stresem?
  • Spontaniczna zabawa jest naturalnym sposobem na redukcję stresu u dziecka. Pozwala ona odreagować, poradzić sobie z emocjami i zbyt wysokimi oczekiwaniami dorosłych. Podczas zabawy uruchamiają się spontaniczne wzorce reagowania i  ruchu, rozładowujące napięcie.
  • Czas spędzony z dziećmi - bawmy się z dziećmi i spędzajmy z nimi  czas. Wspólne aktywności zmniejszają poziom stresu w nas i w dzieciach.
  • Nauka samoregulacji dziecka - to nauka samodzielnego zadbania o własny dobrostan, umiejętność dobrego odpoczywania. 

Świetnym sposobem na budowanie samoświadomości u najmłodszych jest wspólne  stworzenie plakatu pt. „kiedy ciało czuje się dobrze?” lub „co dzieje się, gdy dotyka nas zbyt duży stres?” oraz trening uważności.
Taki trening rozpoczynamy od przypomnienia sobie, jak ciało się czuło, gdy było mu dobrze.  Pozwala to zakotwiczyć dziecko w tym poczuciu i zbudować świadomość, kiedy ciało zaczyna czuć się źle.

Stres jest ważnym czynnikiem życia, który przyczynia się do naszego rozwoju i działania. Nie da się uniknąć zetknięcia z nim, szczególnie we współczesnym, pełnym zmienności świecie. Ważne jest jednak, aby wiedzieć, jak sobie z nim poradzić, gdy jest go za dużo i jak reagować, gdy nie radzi sobie z nim dziecko.
Na naszej stronie znajdziecie szczegółowe informacje o kolejnych wydarzeniach. Zachęcamy Was już dziś do zapisów - jesteśmy pewni, że okażą się ogromną dawką wiedzy i inspiracji. 

Do zobaczenia!

Przeczytaj także

#Podcast #19 Bogusia Łuka: Dokąd zmierzamy, gdy wszystko się zmienia? Podsumowanie 1. sezonu Za nami 18 niezwykłych rozmów. Wróć z nami do najciekawszych momentów i zobacz, co będzie w nowym sezonie! Czytaj więcej » Autor red. Katarzyna Pluskota Liczba komentarzy Data wpisu 2026-02-24 #Edukacja Smartfony w szkole – sprawdzone rozwiązania i higiena cyfrowa | Poradnik Higiena cyfrowa w szkole to umiejętność mądrego korzystania z technologii, oparta na relacjach, a nie tylko zakazach. Skutecznym rozwiązaniem problemu smartfonów jest trójstronny kontrakt (nauczyciele – uczniowie – rodzice) oraz zapewnienie dzieciom atrakcyjnych alternatyw na przerwach, takich jak gry planszowe czy aktywność fizyczna. Czytaj więcej » Autor red. Katarzyna Pluskota Liczba komentarzy Data wpisu 2026-02-18 #Edukacja Jak rozbudzić pasję do nauki w szkole? Wiemy, że dzieci pasjonują się często tańcem, muzyką, piłką nożną, gotowaniem… ale czy mogą pasjonować się nauką? Jak uczynić szkołę miejscem, w którym dzieci uczą się z pasją? Pomyśl o szkole, którą znasz – czy mogłaby się jakoś zmienić, by móc lepiej inspirować uczniów? Czytaj więcej » Autor Dominika Złakowska-Cieślak Liczba komentarzy Data wpisu 2026-02-13